Slib in het Hoornse Hop is voor Hoorn een strop

HOORN - In het kader van Natura 2000 voert Rijkswaterstaat op dit moment ter hoogte van Warder (gemeente Zeevang) een proef uit met een zogenaamd ’luwtescherm’. Met een ca. 2 km. lang metalen damwand in het Markermeer wil Rijkswaterstaat onderzoeken of het water minder troebel zal worden  doordat het overmatig aanwezige slib hierdoor beter zal bezinken en er meer waterplanten gaan groeien.  Indien dit positief uitpakt bestaat de kans dat er een ca. 10 km. lange luwte dam gerealiseerd zal gaan worden tussen Warder tot aan het West-Friese Wijdenes. De Hoornse haven zal dan slechts bereikbaar zijn via een aantal smalle doorgangen. Dit heeft grote economische en maatschappelijke gevolgen voor Hoorn en de watersport op en rond het Hoornse Hop.

Op uitnodiging van Stichting Waterfront Hoorn is vrijdag 11 november met het charterschip Egberdina de metalen damwand bij Warder bezocht. Aan boord waren onder andere vertegenwoordigers van de IJsselmeer vereniging en de watersport organisatie HISWA, wethouder Louwman van de gemeente Hoorn en bioloog Marco Kraal. Kraal was tevens aanwezig als vertegenwoordiging van de Stichting Waterrecreatie IJsselmeer. Waterfront Hoorn is opgericht ter bevordering van waterrecreatie in en rond Hoorn en het Hoornse Hop en is tegenstander van de proef met de 2 km lange metalen damwand bij Warder. Doel van de boottocht was om meer bekendheid te geven aan de proef met de luwtedam en de gevolgen daarvan.

Grote negatieve economische gevolgen
‘De economische en maatschappelijke gevolgen zijn bij de afsluiting van het Hoornse Hop megagroot!’, aldus Henk Voorhans van Waterfront Hoorn. ‘Met name voor de watersportsector, maar ook het MKB in de binnenstad.’ Jaarlijks meren ca. 350 grote cruiseschepen aan in de Hoornse haven een groot deel van de passagiers bezoekt de binnenstad en haven van Hoorn. ‘Maar ook de jachthavens zullen merken dat een groot aantal passanten Hoornse voorbij zullen varen.

Bij de luwtedam kwam ook leden van het Reddingsstation Zeevang aan boord: ‘De luwtedam is aangegeven met boeien,maar staat niet aangegeven op de waterkaarten. Voor met name de niet geoefende watersporter op kleinere schepen is de moeilijk zichtbare dam een ‘onverwacht’en daarmee een gevaarlijk object in het water.’

Overlast waterplanten wordt alleen maar meer
De damwand wordt geplaatst om meer waterplanten in het Hoornse Hop en het Markermeer te krijgen. ‘Er zijn waterplanten genoeg in het Markermeer’, zegt Gerdina Krijger van de Hiswa. ‘Nu al raken boten verstrikt in de soms 10 meter lange waterplanten.’ Volgens Marco Kraal van Waterrecreatie IJsselmeer zijn waterplanten belangrijk voor het ecologisch systeem, maar de huidige situatie moet beter in kaart worden gebracht.Rijkswaterstaat stimuleert in het kader van Natura 2000 de groei van waterplanten, maar heeft tot gevolg dat de balans aan de Noord-Hollandse Markermeerkust is verstoord. ‘De waterkwaliteit is uitstekend, dat is te zien aan steeds meer voorkomende Driehoeksmossel. Dus extra stimuleren is juist niet nodig! Ga uit van de eigenschappen die het IJsselgebied nu heeft en maar daar je plannen op. Ga niet proberen met grote maatregelen de natuur te beheersen.’

Blue Deal in Hoorn
Ook wethouder Louwman van de gemeente Hoorn is tegenstander van een luwtedam in het Hoornse Hop en heeft samen meteen aantal andere gemeenten geëist dat de huidige damwand na een jaar wordt verwijderd. Hij streeft zelfs naar een ‘Blue Deal’, waarbij de haven en het water in het Hoornse Hop met diverse nautische projecten gestimuleerd zullen worden. De gemeente Hoorn heeft een oppervlakte ongeveer 52 m2, waarvan 32 km2 uit water, waarmee het ‘waterbelang’ van Hoorn alleen maar wordt onderstreept.

Alternatief:luwte-eilanden met natuur én recreatie
Een alternatief voor deze luwtedammen is de aanleg van een aantal vooroevers of luwte-eilanden voor de kust aan de westzijde van het Markermeer. Hierbij moet de natuur opgave gecombineerd worden met bevaarbaarheid van het gebied én de mogelijkheid om aan te leggen en/of te recreëren op en rond deze eilanden. Deze ’obstakels’ in het water zorgen tevens voor extra versteviging van de IJsselmeerdijk. Door het ’stapelen’ van functies (natuur, recreatie en waterveiligheid) komt de aanleg in aanmerking voor meer verschillende financiële bijdragen.

Aan het einde van de maand maakt de Werkmaatschappij Markermeer - IJmeer (WMIJ) -waaronder de proefnemingen van Rijkswaterstaat vallen - haar definitieve plannen bekend en deze als advies aan de minister aanbieden. Het lijkt er nu op dat er door WMIJ naar alternatieven worden gezocht, bijvoorbeeld in de vorm van een soort lamellenstructuur op een andere plek aan de Markermeerkust.

Waterfront Hoorn blijft deze ontwikkelingen nauwgezet en kritisch blijven volgen. Als deze ontwikkelingen in positieve zin bijdragen aan de waterrecreatie in en om Hoorn en het Hoornse Hop, zal Waterfront Hoorn deze uiteraard ondersteunen.